Araç Değer Kaybı Tazminatı Nedir, Nasıl Başvuru Yapılır?

Trafik kazası sonucunda hasar gören bir aracın onarılmış olması, aracın piyasa değerinin tamamen eski haline döndüğü anlamına gelmemektedir. Araçta yapılan değişim ve onarım işlemleri nedeniyle ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüşe “araç değer kaybı” denilmektedir.

Yargıtay da araç değer kaybını şu şekilde tanımlamaktadır:

“Değer kaybı zararı, aracın olay tarihindeki hasar değeriyle hasarı giderildikten sonra (tamir edilmiş hali ile) edeceği değer arasındaki farktan ibarettir.” (Y17HD-K.2016/5661)

Bu zarar kalemi, trafik kazasında kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilmektedir.

Araç Değer Kaybı Başvurusu İçin Şartlar

Araç değer kaybı tazminatı talep edebilmek için bazı temel şartların bulunması gerekmektedir.

1. Başvuruda Bulunan Kişi Tam Kusurlu Olmamalıdır

Araç değer kaybı talebinde bulunabilmek için, kazada başvuruda bulunan kişinin %100 kusurlu olmaması gerekmektedir.

Başka bir ifadeyle:

• Tam kusurlu sürücüler değer kaybı talep edemez.
• Kusurun karşı tarafta olması veya tarafların ortak kusurlu olması halinde, kusur oranına göre değer kaybı talep edilebilir.

2. Araç Pert (Tam Hasarlı) Olmamalıdır

Değer kaybı talebine konu aracın pert olmaması gerekmektedir. Çünkü pert araçlarda aracın ekonomik bütünlüğünün ortadan kalktığı kabul edilmekte olup, bu durumda değer kaybından ziyade farklı zarar kalemleri gündeme gelmektedir.

3. Kaza Çift Taraflı Trafik Kazası Olmalıdır

Araç değer kaybı talepleri esas olarak çift taraflı trafik kazalarında gündeme gelir.

Bu nedenle: İki veya daha fazla aracın karıştığı trafik kazaları,karşı tarafın kusurunun bulunduğu kazalar değer kaybı başvurusu açısından önem taşımaktadır.

Sigorta Şirketine Başvuru Zorunluluğu

Trafik kazalarından kaynaklanan tazminatlar için, 14.04.2016 tarihinde Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi değiştirilmiştir.

Madde hükmüne göre:

“Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.”

Bu düzenleme gereğince:

• Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur.
• Bu başvuru dava şartıdır.
• Sigorta şirketi başvurudan itibaren 15 gün içinde cevap vermek zorundadır.
• Sigorta şirketinin ödeme yapmaması, eksik ödeme yapması veya süresinde cevap vermemesi halinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir veya dava açılabilir.

Zamanaşımı Süresi

Araç değer kaybı taleplerinde zamanaşımı süresi önem taşımaktadır.

Trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı taleplerinde:

• Zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl,
• Her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl

içerisinde başvuru yapılmalıdır.

Bu sürelerin geçmesi halinde değer kaybı talebi zamanaşımına uğrayacaktır.

Kilometre ve Araç Yaşı Sınırı Kaldırılmıştır

Kanunda yapılan değişiklikle her yaş ve kilometredeki araç için araç değer kaybı tazminatı istenilebilecektir.

Trafik Sigortası Genel Şartları kapsamında 2021 yılında yapılan değişiklikle araç değer kaybı tazminatı isteyebilmek için aracın 165.000 km’den düşük olması şartı kaldırılmıştır.

Artık:

• yüksek kilometreli araçlar,
• eski model araçlar

için de somut olayın özelliklerine göre araç değer kaybı talep edilebilmektedir.

Araç Değer Kaybı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

Sigorta şirketleri tarafından istenen belgeler farklılık gösterebilmekle birlikte uygulamada genellikle aşağıdaki belgeler talep edilmektedir:

• Kaza tespit tutanağı
• Eksper raporu
• Ruhsat fotokopisi
• Trafik sigortası poliçe bilgileri
• Onarım faturaları
• Hasar fotoğrafları
• Kusur durumunu gösteren belgeler
• Tazminatın yatırılacağı banka hesap bilgileri

Başvuru Sonrası Süreç Nasıl İşler?

Araç değer kaybı başvurusu öncelikle kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasına yapılmaktadır.

Sigorta şirketinin:

• talebi reddetmesi,
• eksik ödeme yapması,
• veya 15 gün içinde cevap vermemesi

halinde başvuru sahibi:

• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir,
• veya arabuluculuk sürecinin ardından dava açabilir.

Özellikle uygulamada Sigorta Tahkim Komisyonu, araç değer kaybı uyuşmazlıklarında hızlı sonuç alınabilen önemli bir başvuru yoludur.

Sonuç

Trafik kazası sonrasında araçta meydana gelen değer kaybı, araç sahiplerinin en önemli zarar kalemlerinden biridir. Araç tamir edilmiş olsa dahi piyasa değerindeki düşüş nedeniyle zarar oluşmaya devam etmektedir.

Ancak değer kaybı talebinin başarılı olabilmesi için:

• başvurunun süresinde yapılması,
• kusur durumunun doğru değerlendirilmesi,
• gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması,
• sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması

büyük önem taşımaktadır.

Bu nedenle araç değer kaybı süreçlerinin avukat desteği ile takip edilmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından önem arz etmektedir.